Jezioro Trześniowskie, znane też pod nazwą Ciecz, to wąski, prawie pięciokilometrowy akwen położony tuż przy Łagowie Lubuskim. Leży w głębokiej rynnie polodowcowej, a jego maksymalna głębokość sięga 59 metrów – to dziesiąte miejsce w Polsce, choć krążą opinie, że ze względu na trudne do zbadania podwójne dno może być jeszcze głębsze. Od południa przylega do niego mniejsze Jezioro Łagowskie, z którym łączy się krótkim kanałem. To właśnie na przesmyku między tymi dwoma zbiornikami wyrósł Łagów.

Woda ma tu szmaragdowy kolor i I klasę czystości. Strome brzegi niemal w całości porośnięte są lasem – głównie bukami – co nadaje temu miejscu nieco fiordowy charakter. Nad jeziorem wznosi się góra Bukowiec, najwyższe wzniesienie Ziemi Lubuskiej (227 m n.p.m.), więc widoki z wody potrafią zrobić wrażenie.

Najgłębsze jezioro Pojezierza Lubuskiego

Jezioro Trześniowskie powstało w rynnie polodowcowej, stąd jego charakterystyczny kształt – długie, wąskie, ale za to bardzo głębokie. Zajmuje powierzchnię 185,7 hektarów i jest głównym akwenem Łagowsko-Sulęcińskiego Parku Krajobrazowego. Do 1945 roku nosiło niemiecką nazwę Tschetsch See, a obecna – Ciecz – została wprowadzona urzędowo we wrześniu 1949 roku.

Ciekawostką jest to, że Jezioro Łagowskie powstało stosunkowo niedawno – wskutek sztucznego przedzielenia pierwotnie większego zbiornika. Dziś oba jeziora łączy tylko wąski kanał, ale kiedyś stanowiły jedną całość.

Jezioro Trześniowskie to jedyne stanowisko troci jeziorowej w środkowo-zachodniej Polsce. Występuje tu też większość rodzimych gatunków ryb, w tym sielawa, sieja i węgorz. Wędkarze łowią tu ogromne okonie i szczupaki na dużych głębokościach.

Co można tu robić – od kajaków po nurkowanie techniczne

Zakaz dla motorówek sprawia, że na większości jeziora panuje cisza i spokój. To raj dla wędkarzy – obwód rybacki obejmuje zarówno Ciecz, jak i Jezioro Łagowskie oraz wody cieku Łagowa. Gospodarkę rybacką prowadzi Polski Związek Wędkarski Okręg w Zielonej Górze, a jezioro jest regularnie zarybiane. Trzeba tylko pamiętać o dodatkowej, niewielkiej dopłacie za prawo wędkowania w tych wodach.

Od strony Łagowa, przy plaży z pomostem za zamkiem i kościołem, działają liczne wypożyczalnie sprzętu wodnego. Można wypożyczyć kajaki (10-12 zł/h), rowery wodne (10-15 zł/h), łódki (10 zł/h), a nawet stand up paddle. W weekendy w sezonie letnim bywa spory popyt, więc lepiej pojawić się wcześnie rano albo zarezerwować sprzęt z wyprzedzeniem.

Jezioro przyciąga też nurków. Przezroczystość wody jest bardzo dobra, a maksymalna głębokość 52 metrów stwarza warunki dla zaawansowanych nurków technicznych. Są tu ciekawe miejsca – ścianka w północnej części jeziora (od 15 do około 30 metrów głębokości) czy powalone drzewa pod wodą. Dobre wejście znajduje się z prywatnej posesji agroturystyki – wystarczy grzecznie zapytać właścicieli.

Ścieżki wokół jeziora i rezerwaty przyrody

Wokół Jeziora Trześniowskiego wytyczono szlaki piesze i rowerowe. Wszystkie rozpoczynają się na podzamczu, obok łagowskiego amfiteatru. Żółty szlak prowadzi przez Łagówek na Górę Bukowiec (14 km, około 3,5 godziny). Niebieski wiedzie do Jeziora Czarnego i Łagówka (3 godziny marszu).

Warto też zajrzeć na Ścieżkę Przyrodniczo-Historyczną Sokola Góra nad jeziorem. Niestety, bywa tam sporo powalonych buków – najpierw zniszczeń narobił huragan Ksawery kilka lat temu, potem kolejne wichury. Liczne powalone konary i gałęzie utrudniają przejście, ale miłośników przyrody to nie odstrasza.

Do południowo-zachodniego brzegu jeziora przylega Rezerwat przyrody Nad Jeziorem Trześniowskim, a do brzegów północnych Rezerwat przyrody Buczyna Łagowska. Cały akwen leży na obszarze Natura 2000 Buczyny Łagowsko-Sulęcińskie.

Łagów – miasteczko między dwoma jeziorami

Nie da się mówić o Jeziorze Trześniowskim bez wspomnienia o Łagowie. Ta niewielka miejscowość leży dokładnie na przesmyku między dwoma akwenami i od XVIII wieku pełni funkcję letniska. Już wtedy słynęła z ogrodu zoologicznego i pijalni wód mineralnych. Dziś znalazła się w pierwszej dziesiątce najbardziej romantycznych miejsc w Polsce.

Dominantą jest zamek Joannitów z XIV wieku, jeden z najcenniejszych zabytków województwa lubuskiego. Na wieży zamkowej znajduje się taras widokowy z panoramą na oba jeziora – widok naprawdę robi wrażenie. W 1347 roku margrabia Ludwig zastawił Łagów Zakonowi Joannitów za 400 grzywien srebra. Zakon umieścił tu siedzibę komandorii obejmującej rozległą okolicę z 18 wioskami.

Z zamkiem wiążą się lokalne legendy. Najbardziej znana opowiada o Rycerzu w Płomieniach – jedynym lubuskim duchu, który trafił do katalogu „Duchy polskie”. W marcu 1820 roku radca finansowy Harlem, nocując na zamku, ujrzał przy swoim łożu zakonnego rycerza otoczonego płomieniami. Postać miała przypominać XVI-wiecznego komandora Andreasa von Schliebena, który jako pierwszy joannicki zakonnik wszedł w związek małżeński. Według legendy jego dwuletni syn utopił się w studni, ojcu z żalu pękło serce, a matka w rozpaczy rzuciła się z zamkowych krużganków i od tej pory przemierza komnaty jako biała dama.

Lubuskie Lato Filmowe i filmowa historia

Łagów to także stolica najstarszego w Polsce festiwalu filmów fabularnych – Lubuskiego Lata Filmowego, organizowanego od 1969 roku. Przez dekady odwiedzała tu śmietanka polskiego kina, a wiele gwiazd można spotkać tutaj i dziś. Miasteczko wystąpiło też w kilku obrazach, najbardziej znanym są „Godziny nadziei” w reżyserii Jana Rybkowskiego z 1954 roku.

Dla kogo to miejsce

Jezioro Trześniowskie sprawdzi się niemal dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu bezpieczne plaże i płytkie miejsca do kąpieli (choć trzeba uważać, bo dno szybko się obniża). Wędkarze docenią różnorodność ryb i spokój. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mają kajaki, rowery wodne, szlaki piesze i rowerowe. Nurkowie technicy znajdą wyzwanie w dużych głębokościach.

To też świetne miejsce na romantyczny weekend – nie bez powodu Łagów znalazł się wśród najbardziej romantycznych zakątków kraju. Cisza, spokój, las otaczający niemal całe jezioro, widoki z wieży zamkowej – wszystko to składa się na wyjątkowy klimat.

Praktyczne informacje – jak dojechać, gdzie spać, ile kosztuje

Dojazd: Z drogi Świecko-Poznań w miejscowości Gronów należy skręcić na Łagów (4 km). Kierunek jazdy wskazuje maszt wysokiej wieży telewizyjno-radiowej. Z większych miast: około 4 godziny jazdy z Warszawy, niecałe 2 godziny z Poznania, godzina z Zielonej Góry.

Noclegi: W Łagowie jest mnóstwo miejsc noclegowych o różnym standardzie – ośrodki wypoczynkowe, kwatery prywatne, pola namiotowe. Nad brzegami jeziora znajduje się osiem ośrodków wczasowych. Ciekawostką są dwa hoteliki mieszczące się w zabytkowych, średniowiecznych bramach obronnych – idealne dla wędkarzy. W sezonie letnim i weekendy warto rezerwować z wyprzedzeniem.

Ceny: Wypożyczenie kajaka to koszt 10-12 zł za godzinę, rower wodny 10-15 zł/h, łódka 10 zł/h. Wstęp na wieżę zamkową jest płatny (ceny zależą od sezonu). Za prawo wędkowania trzeba uiścić standardową opłatę PZW plus niewielką dodatkową dopłatę za te konkretne wody.

Ile czasu przeznaczyć: Na spokojny spacer wokół jeziora i zwiedzenie zamku wystarczy pół dnia. Jeśli jednak chce się popływać kajakiem, wykąpać się, przejść którymś ze szlaków i poczuć klimat tego miejsca, warto zaplanować przynajmniej weekend. Miłośnicy wędkarstwa czy nurkowania z pewnością spędzą tu dłużej.

Gastronomia: W Łagowie jest spory wybór punktów gastronomicznych, choć w piękną pogodę w weekendy trzeba się trochę naszukać wolnego miejsca. Warto spróbować lodów serwowanych z niebieskiego Citroëna czy gofrów. Miłośnicy piwa powinni zajrzeć do Ogrodu Smaków z widokiem na jezioro.

Najlepsza pora: Jezioro pięknie wygląda o każdej porze roku, ale największy ruch jest latem. Wiosną i jesienią jest spokojniej, a kolory lasu wokół jeziora robią wrażenie. Zimą, jeśli tylko lód jest bezpieczny, można spotkać wędkarzy łowiących z przerębli.