Zamek w Łagowie to gotycka warownia z XIV wieku, która stoi na przesmyku między dwoma jeziorami i do dziś funkcjonuje jako hotel z restauracją. Nie jest to muzeum za szybą – można tu spać w stylowych pokojach, zjeść obiad na przeszklonym dziedzińcu i wejść na 35-metrową wieżę, żeby zobaczyć panoramę miasteczka i okolicznych lasów. To jedno z niewielu miejsc, gdzie historia nie jest tylko do oglądania.

Łagów leży w województwie lubuskim, na terenie który przez wieki był spornym pograniczem Wielkopolski, Pomorza, Brandenburgii i Śląska. W połowie XIV wieku margrabiowie brandenburscy nie mogli spłacić długu u Joannitów i oddali im Łagów wraz z okolicznymi wsiami. Zakon szybko zorientował się, że strategiczne położenie między jeziorami to idealne miejsce na siedzibę komandorii.

Historia zamku Joannitów w Łagowie

Budowę rozpoczęto około 1350 roku na wzgórzu morenowym. Najpierw stanął czworoboczny budynek o wysokości 12 metrów, potem mury obronne ze strzelnicami. W XVI wieku dobudowano 24-metrową wieżę na rozkaz komandora Liboriusa von Schapelowa. W kolejnym stuleciu zamek otoczono dodatkowymi murami obronnymi o wysokości 8-11 metrów, tworząc kwadrat o boku 70 metrów. Od północy i zachodu pojawiły się półbastiony.

Joannici mieli tu spokojnie przez wieki. Zamek oblężono tylko raz – w 1640 roku zajęli go Szwedzi, a Brandenburczycy bezskutecznie próbowali go odbić. Chociaż w 1656 roku Piotr Opaliński z polską armią wdarł się do zamku i okupował go kilka miesięcy, więc można mówić o dwóch oblężeniach.

Brandenburscy Joannici mieli dużą autonomię i od połowy XV wieku bardziej przypominali bractwo rycerskie niż zakon. Gdy władcy Brandenburgii przeszli na luteranizm, Joannici poszli w ich ślady. Komturowie zaczęli się żenić i zakładać rodziny – pierwszym żonatym komturem był Andrzej von Schlieben z Łagowa.

W 1810 roku Fryderyk Wilhelm III skasował zakony w Prusach – potrzebował pieniędzy na spłatę Francji po przegranej wojnie. Zamek przeszedł na własność państwa, potem trafił w prywatne ręce. Po II wojnie światowej został upaństwowiony i przez lata służył różnym instytucjom: Stowarzyszeniu Historyków Sztuki i Kultury, Towarzystwu Muzycznemu, Ośrodkowi Sportu i Turystyki. To ciągłe użytkowanie prawdopodobnie uratowało go przed zniszczeniem.

Co można zobaczyć w zamku

Główna nawa z szerokimi schodami prowadzi na przeszklony dziedziniec renesansowo-barokowy. To serce zamku – dziedziniec pokryty szklanym dachem, obrosły winobluszczem, gdzie teraz działa restauracja i sala bankietowa. Nawet w pochmurne dni jest tu jasno i ciepło.

We wnętrzach zachowała się sala z gotyckim sklepieniem wspartym na filarach. Można zajrzeć do komnaty komtura, katowni i sali rycerskiej. Pokoje hotelowe urządzono w XIX-wiecznym stylu – każdy ma indywidualną kolorystykę: błękitną, zieloną, różową. Meble stylowe, ale łazienki współczesne.

Największą atrakcją jest wieża widokowa w południowo-wschodnim narożniku. Ma 35 metrów wysokości i kwadratową podstawę, która od wysokości 17 metrów przechodzi w cylindryczną formę. W dolnej kondygnacji było więzienie, wyżej siedziba straży ze strzelnicami. Z góry rozciąga się widok na Łagów, oba jeziora – Łagowskie i Trześniowskie (zwane też Ciecz) – oraz okoliczne bukowe lasy na wzgórzach.

Łagów i okolice zamku

Miasteczko leży na przesmyku między jeziorami o szmaragdowym kolorze wody. Wokół zamku rozpościera się park z pomnikami przyrody. Zachowały się fragmenty murów miejskich z dwiema bramami: Polską z XV wieku (rozbudowaną w stylu barokowym w XVII wieku) i Marchijską z XV wieku.

Nie brak tu szachulcowych budynków, przedwojennych pensjonatów i willi, kamieniczek z XVIII i XIX wieku. Układ urbanistyczny pozostał historyczny. Dla zainteresowanych najstarszą historią Łagowa – na Sokolej Górze, około 500 metrów na północny zachód od zamku, znajduje się grodzisko. To tam stała pierwsza drewniana warownia z XIII wieku, zanim Joannici zbudowali murowany zamek.

Jezioro Trześniowskie ma niezwykły lazurowy kolor. Warto wdrapać się na wieżę zamkową właśnie po to, żeby zobaczyć kontrast między szmaragdowymi taflami jezior a czerwienią łagowskich dachów.

Restauracja i kuchnia zamkowa

Restauracja działa codziennie i serwuje kuchnię polską oraz międzynarodową. Menu ma klimatyczne nazwy: „Rapier Joannitów”, „Szatańskie Jadło”, „Tęsknota Królewny”. Na deser można zamówić „Zadumę nad czekoladową baśnią”, „Rajskie Jabłko otoczone karmelową fosą” czy „Puchar Mnicha”. Eleganckie wnętrza, ciepły nastrój i renesansowo-barokowy dziedziniec jako sala jadalna tworzą wyjątkową oprawę.

Dla kogo jest zamek w Łagowie

Miejsce działa na kilku poziomach. Miłośnicy historii znajdą tu autentyczne gotyckie mury i ciekawą opowieść o Joannitach, którzy z zakonu stali się bractwem rycerskim. Rodziny z dziećmi mogą połączyć zwiedzanie z wejściem na wieżę i spacerem po parku – jeziora są tuż obok, więc latem można zażyć kąpieli.

Dla par szukających romantycznego weekendu to gotowy scenariusz – stylowe pokoje, zamkowa restauracja, widok z wieży. Zamek organizuje też wesela, studniówki, konferencje i imprezy rodzinne, więc można tu trafić na większe wydarzenie.

Nie jest to typowe muzeum z przewodnikiem i godzinami zwiedzania. Zamek funkcjonuje jako hotel i restauracja, więc można wejść, zjeść obiad, wejść na wieżę. W sezonie letnim dostępne są oprowadzania z przewodnikiem.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Lokalizacja: ul. Tadeusza Kościuszki 3, 66-220 Łagów, województwo lubuskie. Zamek stoi w centrum miasteczka, na przesmyku między jeziorami.

Dojazd: Łagów leży około 5 km od autostrady A2 (trasa Poznań-Frankfurt). Z Poznania to niecałe 100 km, z Zielonej Góry około 50 km. Parking dla gości hotelowych jest bezpłatny, wjazd przez bramę zamkową.

Restauracja: czynna codziennie od 12:00 do 22:00. Wstęp na wieżę widokową dla gości hotelowych bezpłatny. Dla pozostałych zwiedzających dostępny za opłatą – aktualne ceny najlepiej sprawdzić bezpośrednio w recepcji zamku.

Hotel: 14 pokoi, 30 miejsc noclegowych. Pokoje wyposażone w łazienkę, TV-sat, telefon. Rezerwacje przez stronę zamek-lagow.com lub telefonicznie: +48 68 381 40 33.

Ile czasu przeznaczyć: Samo zwiedzanie zamku i wejście na wieżę to około godziny. Jeśli dołączyć spacer po Łagowie, obejrzenie bram miejskich i parku – 2-3 godziny. Warto zaplanować obiad w restauracji, żeby zobaczyć przeszklony dziedziniec. Weekend w hotelu pozwala spokojnie poznać okolicę, jeziora i lasy.

Kontakt: [email protected], tel. +48 68 381 40 33